XI Debata Akademicka - Nowoczesny patriotyzm

Patriotyzm” - gorący temat polityczny, nie tylko dlatego, że jesteśmy w trakcie kampanii wyborczej, ale dlatego, że 100 lat polskiej niepodległości skłania nas do refleksji o genezie i ewolucji tego pojęcia. Tym razem Debata Akademicka odbyła się w gronie historyków i ekonomistów. Trzeba rozpocząć od historii i zastanowić się np. jakie były typy polskiego patriotyzmu i jak postępowała ewolucja tego pojęcia, stwierdził rozpoczynając dyskusję dr hab. Krzysztof Podemski (UAM), moderator debaty.

 

Wszyscy paneliści zgodzili się, że geneza i ewolucja polskiego patriotyzmu musi być postrzegana przez pryzmat dwóch osób: Romana Dmowskiego i Józefa Piłsudskiego. Jednak dyskutujący odmiennie postrzegali rolę każdego z nich w budowaniu tego pojęcia.

 

Dr hab. Paweł Śliwiński (Wydział Gospodarki Międzynarodowej – UEP) genezy patriotyzmu doszukiwał się w chrześcijańskim postrzeganiu rzeczywistości, a w szczególności w IV przykazaniu – „Czcij ojca swego i matkę swoją”. Patriotyzm oznacza brak pogardy dla innych nacji oraz nienawiści do sąsiadów. Punktem wyjściowym jest zdefiniowanie pojęcia „naród”.

Do poglądów Dmowskiego i Piłsudskiego nawiązał prof. dr hab. Tomasz Jasiński (Wydział Historii – UAM). Jego zdaniem Roman Dmowski poszedł w definiowaniu tego pojęcia zbyt daleko. Miłość do ojczyzny i dziedzictwa narodowego jest podstawowym wyznacznikiem patriotyzmu. W miłości zaś musimy być tolerancyjni. Patriotyzm to także – a może przede wszystkim - edukacja oraz praca u podstaw.

Z kolei prof. dr hab. Anna Wolff-Powęska (Wydział Nauk Politycznych UAM) zwróciła uwagę, że jest to trudny temat, gdyż istnieje wiele patriotyzmów. Musimy pamiętać, że wszyscy którzy wypowiadali się w na ten temat w naszej historii, mieli jeden cel – niepodległość. Różnili się oni, gdy mówili o narzędziach i środkach osiągnięcia tego celu. Po 1989 roku każdy ma prawo do zdefiniowania tego pojęcia. Jednak co czuje osoba, która mówi: „Kocham Polskę” i kogo ona kocha? – pytała prof. Wolff-Powęska.

 

Dla dr. hab. Beaty Stępień (Wydział Gospodarki Międzynarodowej – UEP), patriotyzm stanowi wartość łączącą ludzi, niezależnie od wyznawanej ideologii oraz miejsca zamieszkiwania. Poczucie wspólnoty łączy wszystkie idee patriotyzmu. „Nie mam odwagi powiedzieć, kto jest większym, a kto mniejszym patriotą. Który naród jest lepszy, a który gorszy. Często czas odpowiada na tak postawione pytanie”.

Postawienie przez moderatora drugiego pytania: czym jest nowoczesny patriotyzm, zrodziło wśród panelistów dylemat: nowoczesny patriotyzm czy współczesny patriotyzm. W tej części debaty wypowiedziach panelistów powracało określenie patriotyzm gospodarczy.

 

Zdaniem prof. Tomasza Jasińskiego współczesny patriotyzm musi zakładać istnienie suwerennych, ale rywalizujących ze sobą, gospodarek. „Tyle, na ile pozwalają nam sąsiedzi, na tyle my im pozwalamy”. Współczesny patriotyzm to przekonanie, że własna armia jest lepsza niż sojusze, a edukacja nie może być sprowadzona tylko do strumienia pieniędzy płynących do szkół.

„ Nie można mówić o pełnej suwerenności gospodarczej państw”, przekonywała z kolei dr hab. Beata Stępień. „Czy przedmiot wyprodukowany w Polsce, przez polskich pracowników, ale w fabryce należącej do zagranicznej firmy, jest polski? –pytała panelistka. Nie można popierać polskiej produkcji tylko dlatego, że jest nasza. Taka postawa to prosta droga do kryzysu.

Prof. Anna Wolff-Powęska ujęła szerzej dylemat: patriotyzm współczesny czy nowoczesny. Przede wszystkim bez zapewniania odpowiedniego poziomu wiedzy obywateli, trudno mówić o patriotyzmie. Trzeba pamiętać, że mamy do czynienia z patriotyzmem krytycznym oraz patriotyzmem afirmacyjnym. Każdy chce być dumny z własnego państwa i narodu, ale bez krytycyzmu trudno będzie to osiągnąć.

Powinniśmy mówić o nowoczesnym patriotyzmie – mówił dr hab. Paweł Śliwiński. Co zaś kryje się pod tym pojęciem? Nowoczesny patriotyzm to taki, który jest zgodny z duchem czasu, a miłość do własnej ojczyzny nie wyklucza szacunku dla innych narodów oraz państw.

 

Debata przekroczyła wyznaczony przez moderatora czas jej trwania. Czas debaty oraz zagadnienia poruszane w dyskusji i zakres stawianych pytań, utwierdził wszystkich w przekonaniu, że postawiony problem jest ważny i budzi społeczne emocje. Emocje, które jednak nie przeszkadzają w spokojnej, ale merytorycznej debacie ludzi o zróżnicowanych poglądach. 

Autor: 
---------------------
Źródło: 

ue.poznan.pl

Dodaj komentarz

CAPTCHA
Przepisz kod z obrazka.