Rada dla studentów: jak robić notatki, które naprawdę się przydadzą

Robienie notatek to jedna z tych umiejętności, której rzadko się naucza. Nauczyciele i profesorowie dochodzą do wniosku, że studenci albo naturalnie posiadają zdolność robienia notatek albo ktoś ich już tego nauczył. A potem siedzimy i narzekamy, że studenci nie wiedzą, jak notować.

Myślę, że czas to zmienić. Nie ważne, czy właśnie zaczynasz liceum, kończysz studia, jesteś doktorantem czy może nawet pracujesz na wysokim stanowisku w prokuraturze generalnej Stanów Zjednoczonych. Umiejętność robienia dobrych notatek jest umiejętnością krytyczną. Dobre notatki nie tylko pomagają nam przypominać sobie o rzeczach, które uciekły z głowy, ale już sam fakt zapisywania notatek pomaga nam lepiej zapamiętywać fakty.

Co nam dają notatki?

Jedną z przyczyn, dla których ludzie nie potrafią robić notatek jest to, że tak naprawdę nie wiedzą, czemu mają one służyć. Wydaje mi się, że wiele osób, studentów czy profesorów, stara się skrócić całe nagranie, wykład, książkę czy spotkanie – tworząc tak naprawdę protokół. Jest to jednak droga do porażki. Próba zapisania każdego faktu i każdej liczby nie pozostawia miejsca na zastanowienie się nad tym co piszemy i czy fakty pasują do siebie nawzajem. Jeśli masz osobistego asystenta, niech spisuje protokół. Jeśli jednak jesteś sam, twoje notatki muszą mieć inny cel.

Cel spisywania notatek jest prosty: masz uczyć się lepiej i szybciej. To oznacza, że twoje notatki nie muszą zawierać wszystkich informacji, one mają zawierać najważniejsze informacje. Jeśli skupisz się na zapisywaniu wszystkiego, nie starczy ci już „miejsca operacyjnego” na rozpoznanie tego, co jest naprawdę ważne. A to oznacza, że później, gdy będziesz się uczyć na duży test lub będziesz pisać pracę zaliczeniową, będziesz musiał przejrzeć mnóstwo niepotrzebnych informacji tylko po to, żeby znaleźć tylko tych kilka, które naprawdę potrzebujesz.

Co pisać

Robiąc notatki powinieneś myśleć dwutorowo. Po pierwsze, co jest dla ciebie nowe? Nie ma potrzeby zapisywać rzeczy, które już znasz. Jeśli wiesz, że Deklaracja Niepodległości została podpisana w 1776 roku, nie ma potrzeby tego zapisywać. Nie zapisuj tego, co już wiesz.

Po drugie, co jest istotne? Które informacje przydadzą się później przy nauce na test, pisaniu pracy czy wykonywaniu projektu? Skupiaj się na rzeczach wskazujących lub ilustrujących to, co czytasz (to oznacza, że naprawdę musisz czytać…). Na szczególną uwagę zasługują:

  • Daty wydarzeń: Dzięki datom a) stworzysz chronologię wydarzeń oraz b) zrozumiesz kontekst wydarzeń. Np. jeśli Isaac Newton urodził się w 1643 to możesz umiejscowić jego prace w relacji do fizyków, którzy byli przed i po nim oraz w relacji do występujących w XVII wieku trendów.
  • Imiona ludzi: Łączenie nazwisk z najważniejszymi poglądami pomaga łatwiej te poglądy zapamiętać, ale również pozwala łączyć je między sobą, niezależnie, czy były proponowane przez tę samą osobę czy osoby związane ze sobą nawzajem.
  • Teorie: Powinno zapisywać się każde twierdzenie teorii – są one zazwyczaj głównym punktem zajęć.
  • Definicje: Tak jak teorie są zazwyczaj główną myślą wykładu i jeśli nie jesteś pewny, czy znasz daną definicję, powinieneś ją zapisać. Pamiętaj, że wiele dziedzin naukowych używa codziennych słów w sposób dla nas niezrozumiały.
  • Rozważania i debaty: Wszelkie argumenty za oraz przeciw, każda krytyka poglądu, każda ze stron argumentu, który dotyczy twoich zajęć czy książki, którą czytasz, powinna być zapisana. Dzięki tym debatom dana dziedzina rozwijała się i zapisanie tych rozważań pozwoli ci zrozumieć jak (i dlaczego) dane poglądy zmieniały się, ale zrozumiesz również jaki był proces myślowy oraz rozwój studiowanej dyscypliny.
  • Przykłady i ćwiczenia: kiedy używany jest przykład do zobrazowania jakiejś idei lub wykonywane jest na zajęciach ćwiczenie, należy zapisać je w kilku słowach. Nie ma oczywiście potrzeby opisywać każdego najdrobniejszego szczegółu, jednak krótki opis ilustracji czy wykonanego ćwiczenia powinien pomoc w przypomnieniu i odtworzeniu eksperymentu później.
  • Inne rzeczy: Wszystko, co nauczyciel zapisuje na tablicy powinno się znaleźć w twoich notatkach, chyba że jest to rzecz oczywista lub już ją znasz. Tytuły książek, filmów, seriali oraz innych mediów są zazwyczaj przydatne, chociaż mogą być niepowiązane z tematem. Zazwyczaj zapisuję tego typu rzeczy na marginesie, aby sprawdzić je później (jest to przydatne np. przy pracach naukowych). Zwracaj uwagę również na to, co mówią inny studenci – spróbuj zapisać to, co pomoże ci w twoim własnym rozumieniu.
  • Twoje własne pytania: Zapisuj własne pytania na temat, który badasz. Pozwoli ci to pamiętać, że miałeś porozmawiać z wykładowcą lub że miałeś coś sprawdzić. Pozwoli ci to również budować własne rozumienie tematu.

     

Techniki pisania notatek

Nie musisz używać wymyślnych sposobów sporządzania notatek, ale jest kilka technik, które okazały się przydatne dla wielu osób.

  • Punktowanie: Czy używasz cyfr rzymskich czy wykropkowania, punktowanie jest bardzo przydatne w budowaniu hierarchii między poglądami oraz innymi faktami. Na przykład na zajęciach z historii możesz napisać imię ważnego lidera, a pod spodem wszystkie ważne wydarzenia, w które był on zaangażowany. Pod każdym z wydarzeń zapisujesz ich krótki opis itd. Punktowanie jest bardzo przydatne, gdy np. sporządasz notatki z czytanej książki. Autor zazwyczaj sam logicznie uporządkował informacje w danym rozdziale, więc możesz ten porządek informacji odtworzyć.

Jednak na wykładach punktowanie może być trudne. Pomysły nie zawsze są ze sobą powiązane, a nauczyciel może skakać między tematami. Fakt podany w dalszej części wykładu może odnosić się do czegoś wspomnianego wcześniej i wtedy masz dwie możliwości: a) odszukać miejsce, gdzie ta informacja będzie pasować najlepiej (i mieć nadzieję, że ciągle będziesz mieć miejsce na jej zapisanie) lub b) zaryzykować zgubienie powiązania między tym, co wykładowca powiedział wcześniej i później.

  • System Cornella: System Cornella jest prostym, ale bardzo Mapy myśli: Na wykładach rysowanie map myśli może być bardziej efektywne w utrzymaniu związku pomiędzy podawanymi faktami. Ja nie jestem zwolennikiem map myśli, ale mogą tutaj pasować. Oto na czym to polega: na środku pustej kartki piszesz główną myśl wykładu. Kiedy przedstawiane są kolejne podtematy (takie, które mógłbyś wypunktować), wypisujesz je wzdłuż strzałki, wychodzącej od głównego tematu. Każdy kolejna myśl tego podtematu wypisywana jest przy mniejszych strzałkach odchodzących od głównej. Kady kolejny punkt zapisujesz przy nowej strzałce itd. Chodzi o to, że gdy przedstawiona myśl pasuje bardziej do pierwszego podtematu, a ty już jesteś na czwartym, możesz łatwo wrócić i tylko dorysować kolejną strzałkę. Jeśli jakaś myśl pasuje do dwóch tematów możesz ją wpisać w dwa różne miejsca. Jeśli będziesz chciał później uporządkować notatki możesz je przepisać ręcznie lub np. użyć darmowego programu FreeMind.
  • skutecznym sposobem na wzmocnienie uzyteczności twoich notatek. Na wysokości około ¼ od dołu strony narysuj kreskę przez całą szerokość kartki. Nastepnie narysuj kreskę od tej linii do góry strony, około 5 cm od prawej krawędzi kartki. Masz podzieloną stronę na 3 części. W największej części możesz pisać notatki normalnie – przez kropkowanie, mapowanie czy jakkolwiek chcesz. Po wykładzie w kolumnie po prawej wypisz “wskazówki” – pytania na temat tego, o czym właśnie zrobiłeś notatki. Pomoże ci to uporządkować informacje z wykładu czy z właśnie przeczytanej książki, ale może okazać się też przydatne przy nauce – po prostu zasłoń kartkę i odpowiadaj na zapisane wcześniej pytania. W części na dole strony zapisz własnymi słowami 2-3 linijki podsumowania. To ponownie pomaga ci ułożyć sobie zapisane informacje poprzez użycie ich w nowy sposób. Również gdy będziesz później czegoś szukał w notatkach może się to okazać pomocne. Możesz ściągnąć wskazówki i wzór notatek (w j. angielskim) ze strony American Digest, chociaż pięknem tego system jest to, że możesz go zacząć używać i bez wzoru!

Zdaję sobie sprawę, że zaledwie liznąłem temat sposobów i technik na sporządzanie notatek, które zostały jak dotąd wymyślone. Niektórzy używają zakreślaczy lub kolorowych długopisów, niektórzy obficie używają karteczek samoprzylepnych. Starałem się jasno przekazać moje myśli, ale najważniejsze to pamiętać, że twój system musi odzwierciedlać to, jak ty myślisz. Jednak wielu studentów nigdy nie zastanawiało się nad tym, w jaki sposób myślą, przez co czują się zagubieni w chaosie, widocznym w ich notatkach. A jak ty sobie z tym radzisz?

Autor: Dustin Wax

Tłumaczenie: Sara Mężyk

Źródło: http://www.lifehack.org/articles/productivity/advice-for-students-taking-notes-that-work.html#more-4075

 

Dodaj komentarz

CAPTCHA
Przepisz kod z obrazka.