Głębia języka japońskiego

Jedną z rzeczy, która czyni język japoński fascynującym jest to, że tworzył się on przez tysiące lat razem z cywilizacją Japonii. Z takim zapleczem kulturowym naturalnym jest, że japoński w znacznym stopniu różni się od innych języków.

Jest to najbardziej widoczne w używanych przez Japończyków związkach frazeologicznych. Czasami mogą być niespodziewanie podobne do tych używanych w języku angielskim, jednak często różnią się w zaskakujący sposób, ukazując różnice między kulturą zachodnią a kulturą japońską.

Fani japońskiej literatury klasycznej na pewno znają powieść Kumo no ito (‘Nić pająka’) autorstwa Akutagawy. W tej historii Budda oferuje jednej z osób cierpiącej w piekle zbawienie poprzez spuszczenie do piekła pajęczej nici. Niestety, człowiek ten musi porzucić swoje nadzieje, ponieważ odmówił pomocy innym ludziom bojąc się, że ich dodatkowy ciężar zerwie nić. Budda postanawia, że ten człowiek nie jest godny zbawienia i przecina nić, patrząc jak spada on z powrotem do piekła.

Akutagawa zrozumiałby powiedzenie Jikoku ni futsu (‘Budda w piekle’). Podobnie jak w jego historii ten idiom opisuje osobę, która wydaje się, że chce pomóc, ale tak naprawdę tej pomocy nie udziela.

Mimi ni tako ga dekiru (‘Mówiłeś mi to wiele razy’) dokładnie znaczy ‘w uchu urósł odcisk’. Odciski zazwyczaj powstają, gdy często powtarzamy daną czynność. Tak samo tako (odcisk) w tym idiomie znaczy, że rozmówca słyszał tę rzecz tak często, że aż wyrósł mu odcisk w uchu!

Słowo tako w Mimi ni tako ga dekiru jest również homonimem słowa oznaczającego ośmiornicę. Wiele komiksów, w tym znany Doraemon (jeden z najpopularniejszych tytułów dla dzieci w Japonii – przyp.tł.), używało tej dwuznacznej ilustracji, pokazując swoich bohaterów z ośmiornicami w uszach.

Chociaż Mimi ni tako ga dekiru można zrozumieć z samych słów składających się na ten idiom, musielibyśmy bardzo dobrze znać japoński, żeby zrozumieć idiom Nodo kara te ga deru. Jeśli przetłumaczy się ten idiom bezpośrednio znaczy on „dłoń wychodząca z gardła”. Straszne! Zaskakująco, jest to idiom nacechowany humorystycznie i opisuje sytuację, gdy pragniemy czegoś tak bardzo, że aż wyrasta nam ręka z gardła!

Z obrazem ręki powiązane są również inne frazeologizmy w języku japońskim. Powiedzenie Kumo wo tsukamu często obrazuje się ręką wyciągniętą w niebo. Dokładnie idiom ten znaczy ‘chwytanie chmur’ i opisuje osobę, która mówi rzeczy niejasne i bez sensu.

Wszyscy ludzie zmagają się ze swoimi słabościami i dlatego nie wszystkie idiomy są tak piękne. Większość czytelników zapewne nie musi sięgać do słownika, aby zrozumieć powiedzenie Kao kara hi ga deru (‘ogień wychodzi mi z twarzy’). Chociaż nie możemy w ten sposób mówić po angielsku (ani po polsku), łatwo się domyślić, że osoba wypowiadająca ten idiom jest tak zawstydzona, że jej twarz stała się gorąca i czerwona jak ogień.

Ucząc się języka japońskiego warto uczyć się również idiomów, ale należy zwrócić uwagę, aby nie nadużywać ich w rozmowie. Każdy z nas na pewno spotkał się z osobą, która używała tak wiele związków frazeologicznych, że było to aż śmieszne. Jednak idiomy powinny pozwolić zagłębić się nam w psychikę Japończyków, a ich użycie pokazać, że znamy język na głębszym poziomie.

Autor: Matthew Coslett

Tłumaczenie: Sara Mężyk

Źródło: http://blog.gaijinpot.com/colorful-imagery-japanese/

Dodaj komentarz

CAPTCHA
Przepisz kod z obrazka.